طمع دنيوى مفروض گرفته كه بديهى است در آن صورت هرچند حرام نيست چون قرار بر زياده نبوده ليكن چون قصد قربت نداشته است ثواب اخروى ندارد . ولى اگر به هدف استحباب شرعى قرض دهد مسلماً ثواب هم دارد . بايد دانست قرار داد قرض مشتمل بر ربا دو گونه ممكن است تصور شود : در يك نوع مدت قرارداد نامعين بوده و معلوم نيست تا چه زمانى ادامه خواهد داشت . در نوع دوم زمان قرارداد از پيش مشخص شده است اما چنان چه بدهكار مال مورد قرض را در مدت تعيين شده بازپرداخت نكند ، بدون انعقاد هر گونه قرارداد جديدى مدت قرارداد تمديد گرديده و بهره‌ى پول نيز كماكان دريافت خواهد شد . 2 - 2 . رباى معاوضى ( معاملى ) اين نوع از ربا مربوط به خريد و فروش برخى اجناس و معاوضه‌ى مقدارى جنس با مقدار بيش‌ترى از همان جنس است . رباى معاملى خود بر دو نوع است : الف . ربايى كه در عرف ربا محسوب نمىشود اما در شرع ربا محسوب مىشود ؛ ب . ربايى كه در عرف و شرع ، هر دو ربا شمرده مىشود . اينك به توضيح اين دو قسم مىپردازيم .